Maliny

Maliny przy dobrej pielęgnacji obficie owocują już w drugim roku po posadzeniu. Korzenie malin są wytrzymałe na mróz, natomiast pędy i pąki zimą mogą przemarzać. Maliny kwitną dość późno, toteż kwiaty bardzo rzadko przemarzają wiosną. Krzewy te wymagają gleby żyznej i wilgotnej. Nieźle rosną także na glebach lżejszych, dobrze uprawionych i dość zasobnych w wodę. Szczególnie korzystne warunki do uprawy malin są na terenach o większej ilości opadów i bardzo żyznych glebach. Przy odpowiednim doborze odmian maliny zbiera się cały lipiec. Znane są także odmiany owocujące dwukrotnie. Po letnim owocowaniu kwitną one ponownie pod koniec lipca, a owoce dojrzewają, w zależności od odmiany, od połowy sierpnia aż do przymrozków. Do najcenniejszych odmian owocujących tylko latem należy Mailing Promise. Krzew jest dorodny, owocuje obficie. Owoce są duże, szerokostożkowe, czerwone, bardzo smaczne, nadają się do zamrażania i innego przetwarzania. Odmiana Mailing Seedling owocuje znacznie obficiej niż Mallling Promise, jest bardziej wytrzymała na mróz i odporna na choroby. Owoce ma bardzo duże, szerokostożkowe, czerwone.

Co pić?

Wody mineralne mogą pochodzić z naturalnych źródeł albo być sztucznie nasycone solami mineralnymi. Niektóre z nich (alkaliczne, siarczone, siarczkowe, solanki) mają działanie lecznicze i nie mogą być pite przez wszystkich. Szczegółowe zalecenia podane są na etykietach. Niektóre wody mineralne, tzw. stołowe, są gazowane dwutlenkiem węgla. Działają one pobudzająco, wzmagają apetyt, przyspieszają przemianę materii, ale nie mogą być pite przez osoby cierpiące na dolegliwości przewodu pokarmowego, np. wzdęcia, niestrawność. Napoje gazowane są produkowane z wody pitnej nasyconej dwutlenkiem węgla. Mogą być bez dodatków (woda sodowa) lub z dodatkami kwasów spożywczych, cukru, soków owocowych, witamin, barwników smakowych i zapachowych (lemoniada, oranżada, cytronela). Woda sodowa o temperaturze 10°C znakomicie gasi pragnienie, natomiast napoje gazowe słodzone - gorzej. W czasie upałów lepiej pić napoje gazowane z dodatkami soków warzywnych, przypraw korzennych bądź ziół. Gorzkawy smak mają toniki, gdyż zawierają niewielki dodatek chininy. Napoje silnie gazowane z zawartością kofeiny to Coca-cola, pepsi-cola i wiele podobnych do nich. Podaje się wyłącznie ochłodzone do temperatury 4°C.

Jad Kiełbasiany

Zatrucie jadem kiełbasianym, zwykle niebezpiecznym rodzajem zatrucia pokarmowego, które zawsze zagraża życiu chorego. Większość zatruć ma miejsce na wsi, a ich częstą przyczyną są zakażone przetwory własnej produkcji: konserwy mięsne i warzywne solone i wędzone ryby, peklowane i solone mięsa, domowe wędliny. (Uwaga: z ryb nie wolno przygotowywać konserw sposobem domowym). Objawy zatrucia występują zwykle w ciągu 12-24 godzin po spożyciu skażonego pokarmu lub mogą pojawić się później, co daje lepsze rokowania. Mogą być poprzedzone zaburzenia;?, źołądkowo-jelitowymi, jak: bóle żołądka, zawroty głowy, nudności, wymioty i biegunka, które często są traktowane jako zwykła niedyspozycja przewodu pokarmowego. Jad w wyniku działania powoduje niewyraźne i podwójne widzenie, opadnięcie powiek, brak zdolności reagowania na światło, chrypkę, osłabienie głosu lub bezgłos oraz utrudnienie połykania i ból gardła (porażenie mięśni krtani i gardła) oraz zaburzenia słuchu. Pojawia się też postępujące porażenie mięśni szyi i kończyn oraz zmniejszenie wydzielania śliny, śluzu i potu. Temperatura ciała obniża się i to jest dodatkowym sygnałem rozpoznawczym i ostrzegawczym w tym schorzeniu. W razie wystąpienia objawów zatrucia należy ja najszybciej umieścić chorego w szpitalu. Rokowanie zależy od wielkości spożytego jadu oraz od wczesnego rozpoczęcia leczenia.

Na czym smażyć

Spośród dostępnych olejów do smażenia najlepszy jest olej rzepakowy, występujący w handlu pod nazwą uniwersalny. To już nie jest ten negatywnie oceniany przed laty wysokoerukowy olej rzepakowy. W wyniku wieloletnich prac hodowlanych otrzymano rzepak niskoerukowy oraz tzw. podwójnie zerowy bezerukowy. W odmianach tych zamiast kwasu erukowego występuje kwas oleinowy, w związku z czym olej rzepakowy jest bardzo zbliżony składem chemicznym do oliwy z oliwek - dominującego tłuszczu w krajach śródziemnomorskich. Natomiast oleju słonecznikowego i sojowego należy używać na surowo, dodając do sałatek, majonezów i sosów. Masło i margaryny nie nadają się do smażenia ze względu na niską temperaturę topnienia, a ponadto zawarta w nich woda gwałtownie paruje, powodując rozpryskiwanie tłuszczu. Tłuszcze te można stosować tylko do smażenia produktów niewymagających wysokiej temperatury, np. jaj. Pamiętajmy, że zbyt długie ogrzewanie tłuszczu zarówno w warunkach domowych, jak i podczas procesów technologicznych powoduje, obok niszczenia wartościowych składników, powstawanie substancji toksycznych, często rakotwórczych.

Tłuszcze

Nadmierna ilość tłuszczu w żywieniu wpływa niekorzystnie n organizm i w wielu przypadkach może stać się podłożem miażdżycy, cukrzycy, nadciśnienia, chorób zwyrodnieniowych czy niektórych nowotworów. Poza ilością tłuszczu dla naszego zdrowia nieobojętna jest jakość spożywanego tłuszczu i właściwe jego stosowanie w codziennej praktyce kulinarnej. Tłuszcze - przed uzyskaniem postaci produktu gotowego do sprzedaży i spożycia - poddawane są różnym procesom technologicznym. Podczas otrzymywania tłuszczów zwierzęcych zabiegi technologiczne są proste (wytapianie) i w niewielkim stopniu mogą obniżyć ich wartość. Natomiast oleje roślinne, otrzymywane z owoców i nasion oleistych, poddawane są dość skomplikowanym zabiegom, które w istotnym stopniu wpływają na obniżenie ich wartości odżywczych. Procesy tłoczenia, rafinowania lub uwodornienia (utwardzenia) sprawiają, że oleje stają się bardziej przydatne, maj lepszy smak, zapach i barwę. Z drugie zaś strony prowadzą do niepożądanych zmian, bo eliminują z olejów istotne składniki, jak fosfolipidy, wite miny czy karoteny.

Otyłość

Ludzi otyłych jest coraz więcej. Główną przyczyną jest to, że jemy zbyt tłusto i zbyt dużo, więcej niż potrzebuje nasz organizm. Warunkiem pozbycia się otyłości jest przestrzeganie diety, najlepiej zaleconej przez lekarza i indywidualnie opracowanej z uwzględnieniem wieku, stopnia otyłości, rodzaju pracy, chorób towarzyszących itp. Zasadą diety jest taki dobór artykułów żywnościowych, aby osoba odchudzająca się nie odczuwała głodu. Produkty spożywcze - przy niskiej wartości kalorycznej - powinny mieć dużą objętość, aby w ten sposób dawać poczucie sytości. Polecane są tu niektóre warzywa, np. ogórki, rzodkiewka, kapusta, szpinak, sałata, fasolka szparagowa, pomidory; można podawać je w dowolnych ilościach. Owoce natomiast należy jeść z umiarem. Dla osób pragnących schudnąć podstawowymi produktami spożywczymi, poza warzywami i owocami, są: jaja, chude mleko, chudy biały ser, chude mięso i chude ryby. Nie wolno jeść czekolady, cukru, miodu, należy ograniczyć tłuszcze. Trzeba również zrezygnować z potraw mącznych, kasz, sosów, zup podprawianych mąką i tłuszczem.

Kiełki

Nie tylko otręby, ale i kiełki trafiają na nasze stoły, powinniśmy jednak jadać je znacznie częściej, gdyż są to prawdziwe skarby nie| bez racji nazywane pokarmem życia. Kiełki zawierają dużo witamin (C oraz z grupy B), składników mineralnych i naturalnego błonnika J
Można je sporządzać z nasion rzodkiewki, słoneczników, rzeżuchy, lnu, lucerny siewnej, gorczycy, zielonego groszku, pszenicy. Przebrane i opłukane nasiona wsypujemy do słoika, zalewamy wodą, przykrywamy gazą] Po 8 godzinach wodę wylewamy, nasiona dwa razy dziennie płuczemy], aby były stale wilgotne. W czasie kiełkowania słoik przechylamy dnem do góry pod kątem 45°, aby woda ściekała, i ustawiamy w ciepłym, ciemnym miejscu. Pszenicę lub rzeżuchę możemy wysiać na wilgotną ligninę ułożoną na talerzyku odwróconym dnem do góry. Czas kiełkowania dla pszenicy wynosi 1 -2 dni, dla słonecznika 2 dni, rzodkiewki 5, lucerny 5-M dni. Kiełki można dodawać do różnego rodzaju sałatek i surówek.