Kiedy czytać dzieciom?

3 - 4 lata to najlepszy czas, by zarazić dziecko miłością do książek. Dzieci uwielbiają książeczki o życiu codziennym, zawierające dużo szczegółów. Bardzo ważne są ilustracje. Jeżeli nie przepadacie Państwo za wielokrotnym czytaniem jednej książki, to kupujcie takie, które dziecko będzie lubiło samo oglądać; dużo szczegółów, różne postacie w różnych sytuacjach. Ostatnio pojawiły się w sklepach świetnie nadające się do oglądania leksykony, encyklopedie dla dzieci, dzięki którym dziecko zdobywa informacje o tym, jaki jest świat, jak zbudowany jest człowiek, co trzeba zrobić, żeby upiec chleb, i jakie zwierzęta mieszkają w Afryce. Wczesny wiek przedszkolny to czas bajek! Najwspanialsze są chyba te najstarsze i najbardziej znane baśnie. Można je czytać wiele razy. Bajki są swego rodzaju lekcją o sprawiedliwości i prawach tego świata, zrozumiałą nawet dla najmłodszych. Wydaje się, że mniej ważne są ilustracje, ponieważ sugestywność baśni pobudza wyobraźnię dziecka.

Dziecko na wakacjach

Pierwsze wakacje bez rodziców dziecko spędza zwykle na kolonii lub obozie pod opieką dorosłych. Na ogół rodzice rozumieją potrzebę takich wyjazdów. Dziecko bowiem uczy się samodzielności, obcowania w grupie, koleżeńskości. Przychodzi jednak czas, gdy dorastający syn czy córka nie chcą już spędzać wakacji ani z rodzicami, ani pod opieką wychowawców. Dopominają się od rodziców zgody na wyjazd z rówieśnikami pod namiot. Rodzice muszą zadecydować: zgodzić się albo zabronić. Decyzja nie jest prosta. Boimy się, że brak nadzoru, całkowita swoboda, mogą przynieść negatywne skutki. Obawiamy się też złego wpływu kolegów, których często w ogóle nie znamy. Nie udzielę jednoznacznej rady. Rodzice sami muszą ocenić sytuację i zdecydować. Podam natomiast kilka przesłanek, które mogą pomóc w podjęciu decyzji. Otóż, dziecko musi kiedyś się usamodzielnić. Jest to nieuchronne i trzeba się z tym pogodzić. Oczywiście spokojniejsi mogą być rodzice dziecka o cechach przywódczych, stanowczego, które nie podporządkuje się bezkrytycznie rówieśnikom, ale raczej samo nada ton i kierunek grupie

Czas wolny a rodzina

Można wyróżnić trzy rodzaje „osobistego* czasu czy też trzy sposoby jego spędzania w rodzinie. Pierwszy to czas zupełnie „prywatny", który spędzamy samotnie i w którym nie chcemy mieć do czynienia z domownikami. Mężczyźni nie lubią, gdy im ktoś asystuje przy goleniu, kobiety wolą być same przy zabiegach upiększających, np. przy farbowaniu włosów. Każdy, kto czyta coś interesującego, chciałby to robić w ciszy i samotności.

Drugi sposób spędzania czasu można by nazwać „równoległym". Małżonkowie są wówczas razem, nawet w tym samym pomieszczeniu, ale każde z nich zajmuje się czymś innym i nie kontaktują się ze sobą, np. ona ogląda telewizję, a on czyta gazetę. Wreszcie trzeci rodzaj czasu - „wspólny" - to czas, w którym dochodzi do wzajemnych kontaktów: rozmów, kłótni, miłości. Ludzie różnią się między sobą zapotrzebowaniem na każdy z tych trzech „rodzajów" czasu. Co więcej, zmienia się ono w ciągu życia: ktoś, kto w młodości dążył do spędzenia jak najwięcej czasu wspólnie z partnerem, w średnim wieku może bardziej cenić „równoległe" spędzanie czasu lub czas „prywatny". Warto zatem przyjrzeć się swoim, a także partnera potrzebom. Uświadomić sobie istniejące różnice i... i próbować je zaakceptować.

Chłopak mojej córki

Czy chłopak to największe zło, jakie może się przydarzyć waszej córce? Niekoniecznie. Nawiązanie przez rodziców przyjaznych kontaktów z chłopakiem bywa pożyteczne. Jeśli kontakty między rodzicami dziewczyny a jej chłopakiem się dobrze układają, z pewnością nadarz się wiele okazji do wspólnych rozmów. Możecie na przykład zwierzyć się chłopakowi, ze martwicie się, bo Kasia nie radzi sobie z matematyką i grozi jej powtarzanie klasy. Niewykluczone, że on jej pomoże albo zdopinguje ją, zachęci do nauki. Czasem dręczą rodziców te największe, najgorsze obawy. Czy młodzi w swych kontaktach nie posuną się za daleko? Czy nie uprawiają pieszczot zbyt zaawansowanych i czy nie rozpoczną współżycia seksualnego? Tak, to bardzo poważna sprawa. Jeśli o tym nie rozmawialiście wcześniej, jeśli był to temat tabu, to teraz jest jak najgorszy czas do takich rozmów. Rozmowy z dziećmi o ich związkach uczuciowych są szczególnie trudne. Jeśli mają być nietaktowne, bez uczucia, to lepiej żeby ich w ogóle nie było.

Szkodliwe opalanie

Wiadomo, że słońce przyspiesza proces starzenia się skóry. Kąpiele słoneczne zażywane w nadmiarze mogą spowodować nowotwory skóry. Z drugiej jednak strony słońce działa korzystnie przy leczeniu wielu chorób skóry, np. trądziku młodzieńczego, egzemy, łuszczycy, bielactwa, łysienia plackowatego. Ma także dobroczynny wpływ przy anemii, nerwicach wegetatywnych, chorobach przemiany materii. Ponadto działa bakteriobójczo i wzmaga odporność organizmu. Jak więc się opalać, aby korzystać z dobroczynnego działania słońca, a jednocześnie unikać ujemnych skutków opalania? Osoby, którym lekarz zalecił opalanie się, powinny ściśle zastosować się do jego wskazówek, co do czasu i pory przebywania na słońcu. Mogą się opalać, ale ostrożnie i z umiarem, osoby zdrowe do trzydziestego roku życia. Skórę przed opalaniem należy posmarować środkiem zawierającym filtr słoneczny odpowiedni do karnacji. Dobry środek do opalania to taki, który jest bezbarwny, nie drażni skóry, nie zmywa się w wodzie ani nie rozpuszcza pod wpływem potu. Opalanie zaczynamy od kilkuminutowych naświetleń, by uniknąć poparzeń. Aby nie dopuścić do nadmiernego wysuszenia skóry, po opalaniu się trzeba posmarować ją kremem, tłustym lub nawilżającym.

Jad Kiełbasiany

Zatrucie jadem kiełbasianym, zwykle niebezpiecznym rodzajem zatrucia pokarmowego, które zawsze zagraża życiu chorego. Większość zatruć ma miejsce na wsi, a ich częstą przyczyną są zakażone przetwory własnej produkcji: konserwy mięsne i warzywne solone i wędzone ryby, peklowane i solone mięsa, domowe wędliny. (Uwaga: z ryb nie wolno przygotowywać konserw sposobem domowym). Objawy zatrucia występują zwykle w ciągu 12-24 godzin po spożyciu skażonego pokarmu lub mogą pojawić się później, co daje lepsze rokowania. Mogą być poprzedzone zaburzenia;?, źołądkowo-jelitowymi, jak: bóle żołądka, zawroty głowy, nudności, wymioty i biegunka, które często są traktowane jako zwykła niedyspozycja przewodu pokarmowego. Jad w wyniku działania powoduje niewyraźne i podwójne widzenie, opadnięcie powiek, brak zdolności reagowania na światło, chrypkę, osłabienie głosu lub bezgłos oraz utrudnienie połykania i ból gardła (porażenie mięśni krtani i gardła) oraz zaburzenia słuchu. Pojawia się też postępujące porażenie mięśni szyi i kończyn oraz zmniejszenie wydzielania śliny, śluzu i potu. Temperatura ciała obniża się i to jest dodatkowym sygnałem rozpoznawczym i ostrzegawczym w tym schorzeniu. W razie wystąpienia objawów zatrucia należy ja najszybciej umieścić chorego w szpitalu. Rokowanie zależy od wielkości spożytego jadu oraz od wczesnego rozpoczęcia leczenia.

Tłuszcze

Nadmierna ilość tłuszczu w żywieniu wpływa niekorzystnie n organizm i w wielu przypadkach może stać się podłożem miażdżycy, cukrzycy, nadciśnienia, chorób zwyrodnieniowych czy niektórych nowotworów. Poza ilością tłuszczu dla naszego zdrowia nieobojętna jest jakość spożywanego tłuszczu i właściwe jego stosowanie w codziennej praktyce kulinarnej. Tłuszcze - przed uzyskaniem postaci produktu gotowego do sprzedaży i spożycia - poddawane są różnym procesom technologicznym. Podczas otrzymywania tłuszczów zwierzęcych zabiegi technologiczne są proste (wytapianie) i w niewielkim stopniu mogą obniżyć ich wartość. Natomiast oleje roślinne, otrzymywane z owoców i nasion oleistych, poddawane są dość skomplikowanym zabiegom, które w istotnym stopniu wpływają na obniżenie ich wartości odżywczych. Procesy tłoczenia, rafinowania lub uwodornienia (utwardzenia) sprawiają, że oleje stają się bardziej przydatne, maj lepszy smak, zapach i barwę. Z drugie zaś strony prowadzą do niepożądanych zmian, bo eliminują z olejów istotne składniki, jak fosfolipidy, wite miny czy karoteny.

Dziecięce choroby zakaźne

Wywoływane są przez wirusy lub bakterie. Najłatwiej zarazić się nimi od rówieśników - w przedszkolu, szkole, na podwórku. Odporność, ale krótkotrwałą, na niektóre z nich przekazuje dziecku matka, przed niektórymi chronią szczepionki. Najpowszechniejszą chorobą zakaźną jest ospa wietrzna. Bardzo łatwo się nią zarazić, gdyż wirus ospy wietrznej bez przeszkód przenosi się w powietrzu. Bezcelowe jest, więc izolowanie chorego dziecka, gdyż nie uchroni to rodzeństwa przed zarażeniem. Ospę łatwo rozpoznać po charakterystycznej wysypce. Na skórze i błonach śluzowych pojawiają się pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym. Po kilku dniach pęcherzyki przysycha-ją w swędzące strupki, które później same odpadają. Należy pilnować, aby dzieci nie zdrapywały strupków, bo może to spowodować wtórne zakażenie skóry i trwałe blizny. Zewnętrznie stosuje się środki łagodzące swędzenie i przyspieszające gojenie. Mimo przykrych nieraz dolegliwości skórnych ospa wietrzna jest chorobą łagodną, przebiegającą bez powikłań. Nie wynaleziono jeszcze przeciwko niej szczepionki. Ponieważ odporność przekazana przez matkę jest krótkotrwała, na ospę wietrzną może zachorować nawet kilkutygodniowe niemowlę.

Zaparcia

Wiele osób cierpi na zaparcia. Przyczyną tej dolegliwości jest zwolnione opróżnianie się przewodu pokarmowego. Niestrawione resztki pokarmowe zalegają w jelitach, wydzielając trujące substancje, które przenikają do tkanek. Prowadzi to do złego samopoczucia, utraty apetytu i ogólnego osłabienia. Przyczyny zaparć bywają różne. Te, które są wywołane przeszkodą mechaniczną (np. zwężeniem jelita) lub są objawem niektórych chorób, wymagają leczenia farmakologicznego bądź nawet operacyjnego, o czym decyduje lekarz. Częste jednak są zaparcia przewlekłe, zwane też nawykowymi, w których można pomóc sobie samemu przestrzegając pewnych zachowań i dietetycznych rygorów.
Rozróżnia się trzy rodzaje zaparć przewlekłych:
• atoniczne, w których jelita są „leniwe", mają upośledzoną zdolność do obkurczania się i dlatego pokarm przechodzi przez nie powoli;
• kurczowe, w których występują bóle brzucha, wzdęcia, a czasem słyszalne na odległość kruczenia. Kał ma grubość ołówka lub przypomina kał owczy (twarde kulki);
• odbytnicze, nie powodujące na ogół dolegliwości poza uczuciem zalegania kału w odbytnicy.

Kiełki

Nie tylko otręby, ale i kiełki trafiają na nasze stoły, powinniśmy jednak jadać je znacznie częściej, gdyż są to prawdziwe skarby nie| bez racji nazywane pokarmem życia. Kiełki zawierają dużo witamin (C oraz z grupy B), składników mineralnych i naturalnego błonnika J
Można je sporządzać z nasion rzodkiewki, słoneczników, rzeżuchy, lnu, lucerny siewnej, gorczycy, zielonego groszku, pszenicy. Przebrane i opłukane nasiona wsypujemy do słoika, zalewamy wodą, przykrywamy gazą] Po 8 godzinach wodę wylewamy, nasiona dwa razy dziennie płuczemy], aby były stale wilgotne. W czasie kiełkowania słoik przechylamy dnem do góry pod kątem 45°, aby woda ściekała, i ustawiamy w ciepłym, ciemnym miejscu. Pszenicę lub rzeżuchę możemy wysiać na wilgotną ligninę ułożoną na talerzyku odwróconym dnem do góry. Czas kiełkowania dla pszenicy wynosi 1 -2 dni, dla słonecznika 2 dni, rzodkiewki 5, lucerny 5-M dni. Kiełki można dodawać do różnego rodzaju sałatek i surówek.