Kiedy czytać dzieciom?

3 - 4 lata to najlepszy czas, by zarazić dziecko miłością do książek. Dzieci uwielbiają książeczki o życiu codziennym, zawierające dużo szczegółów. Bardzo ważne są ilustracje. Jeżeli nie przepadacie Państwo za wielokrotnym czytaniem jednej książki, to kupujcie takie, które dziecko będzie lubiło samo oglądać; dużo szczegółów, różne postacie w różnych sytuacjach. Ostatnio pojawiły się w sklepach świetnie nadające się do oglądania leksykony, encyklopedie dla dzieci, dzięki którym dziecko zdobywa informacje o tym, jaki jest świat, jak zbudowany jest człowiek, co trzeba zrobić, żeby upiec chleb, i jakie zwierzęta mieszkają w Afryce. Wczesny wiek przedszkolny to czas bajek! Najwspanialsze są chyba te najstarsze i najbardziej znane baśnie. Można je czytać wiele razy. Bajki są swego rodzaju lekcją o sprawiedliwości i prawach tego świata, zrozumiałą nawet dla najmłodszych. Wydaje się, że mniej ważne są ilustracje, ponieważ sugestywność baśni pobudza wyobraźnię dziecka.

Dziecko na wakacjach

Pierwsze wakacje bez rodziców dziecko spędza zwykle na kolonii lub obozie pod opieką dorosłych. Na ogół rodzice rozumieją potrzebę takich wyjazdów. Dziecko bowiem uczy się samodzielności, obcowania w grupie, koleżeńskości. Przychodzi jednak czas, gdy dorastający syn czy córka nie chcą już spędzać wakacji ani z rodzicami, ani pod opieką wychowawców. Dopominają się od rodziców zgody na wyjazd z rówieśnikami pod namiot. Rodzice muszą zadecydować: zgodzić się albo zabronić. Decyzja nie jest prosta. Boimy się, że brak nadzoru, całkowita swoboda, mogą przynieść negatywne skutki. Obawiamy się też złego wpływu kolegów, których często w ogóle nie znamy. Nie udzielę jednoznacznej rady. Rodzice sami muszą ocenić sytuację i zdecydować. Podam natomiast kilka przesłanek, które mogą pomóc w podjęciu decyzji. Otóż, dziecko musi kiedyś się usamodzielnić. Jest to nieuchronne i trzeba się z tym pogodzić. Oczywiście spokojniejsi mogą być rodzice dziecka o cechach przywódczych, stanowczego, które nie podporządkuje się bezkrytycznie rówieśnikom, ale raczej samo nada ton i kierunek grupie

Chłopak mojej córki

Czy chłopak to największe zło, jakie może się przydarzyć waszej córce? Niekoniecznie. Nawiązanie przez rodziców przyjaznych kontaktów z chłopakiem bywa pożyteczne. Jeśli kontakty między rodzicami dziewczyny a jej chłopakiem się dobrze układają, z pewnością nadarz się wiele okazji do wspólnych rozmów. Możecie na przykład zwierzyć się chłopakowi, ze martwicie się, bo Kasia nie radzi sobie z matematyką i grozi jej powtarzanie klasy. Niewykluczone, że on jej pomoże albo zdopinguje ją, zachęci do nauki. Czasem dręczą rodziców te największe, najgorsze obawy. Czy młodzi w swych kontaktach nie posuną się za daleko? Czy nie uprawiają pieszczot zbyt zaawansowanych i czy nie rozpoczną współżycia seksualnego? Tak, to bardzo poważna sprawa. Jeśli o tym nie rozmawialiście wcześniej, jeśli był to temat tabu, to teraz jest jak najgorszy czas do takich rozmów. Rozmowy z dziećmi o ich związkach uczuciowych są szczególnie trudne. Jeśli mają być nietaktowne, bez uczucia, to lepiej żeby ich w ogóle nie było.

Papryka

Dla potrzeb europejskiej kuchni sprowadzana jest z Indii, a dla medycyny ludowej odkryto paprykę na Węgrzech, gdzie nazwano ją pieprzem tureckim. Suszoną, zmieloną i odpowiednio przechowywaną dodaje się, aby podkreślić smak i aromat dań często dość prostych i niekosztownych. Udowodniono, że pieprz turecki, stosowany z umiarem, ma korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Poza tym, że zawiera dużo witaminy A i C oraz witamin z grupy B, pomaga przy trawieniu i absorpcji cennych dla organizmu substancji czynnych: białek, węglowodanów itp. oraz ułatwia wydalanie niestrawionych części pokarmu. To bardzo ważna informacja dla pań domu, które - uprzedzone do ostrych potraw i z obawy przed przyprawami - sporządzają dania niesmaczne i mdłe tak „zdrowe", że nie można ich zjeść. Jednocześnie, przy „dosmaczaniu" naszych potraw należy jednak pamiętać o tym, żeby nie dodawać ich zbyt wielu. Pieprz turecki jest chyba najbardziej niebezpieczny ze wszystkich przypraw ~ użyty w nadmiarze przygłusza inne składniki potrawy

Bóle kręgosłupa

Bóle kręgosłupa dokuczają wielu ludziom. Utrudniają prowadzenie czynnego trybu życia, a nawet zmuszają do leżenia w łóżku. Mogłoby się zdawać, że wraz z postępem cywilizacji, uwolnieniem człowieka od wielu ciężkich robót, staną się rzadsze. Tymczasem dzieje się odwrotnie: właśnie w krajach wysoko uprzemysłowionych coraz więcej osób, i to nie tylko starszych, cierpi na bóle kręgosłupa. Specjaliści uznali je za schorzenie cywilizacyjne, które należy traktować na równi z miażdżycą czy otyłością. Najczęściej jego przyczyną jest choroba dyskowa, zwana też dyskopatią. U jej podstaw leży zwyrodnienie. Dysk, czyli położona między kręgami chrząstka z galaretowatym jądrem, spełnia dwojaką rolę: stawu między kręgami i amortyzatora. W wyniku zwyrodnienia następuje upośledzenie obu tych funkcji. Z czasem proces chorobowy zaczyna obejmować również stawy międzywyrostkowe kręgosłupa, wiązadła oraz torebki stawowe. To właśnie owe zmiany wywołują tak nieznośne, choć niegroźne dla życia, dolegliwości.

Nerwica

Bywają ludzie, u których z różnych powodów (atmosfera w rodzinie, sposób wychowania, typ układu nerwowego) wykształciły się i utrwaliły nerwowe sposoby zachowania. Są zwykle niespokojni i niecierpliwi, kłótliwi albo nadwrażliwi. Bardzo łatwo ich dotknąć i urazić. Ludzie o takich cechach osobowości nie są jednak skazani na nerwowość. Praca nad sobą pozwala im na zmianę swoich reakcji. Wiele osób przeżywając silne emocje, np. przed egzaminem lub trudną rozmową, czuje słabość w nogach, ma przyśpieszone bicie serca, duszność, bóle brzucha, biegunkę. U ludzi zdrowych takie objawy występują rzadko i trwają krótko. Niekiedy jednak sytuacja stresowa mija, a dolegliwości pozostają, powtarzają się i nasilają. Przeżywane są z dużym niepokojem, czasem wręcz z lękiem przed śmiercią. Zaczynają się wizyty u lekarzy, wędrówki od specjalisty do specjalisty. Powtarzane wielokrotnie badania nie wykazują jednak schorzenia żadnego organu. Wreszcie pada rozpoznanie: nerwica. Należy wtedy udać się do terapeuty, który pomoże nam wrócić na właściwy tor życia.

Puchowe kołdry

Puchowe kołdry przestają być modne. Przez długie lata uważano, że są niezastąpione przy grypkach, chrypkach, łamaniu w kościach i bólach stawów, a przy tym najzdrowsze do spania. Służyły nieraz i służą nie tylko jednemu pokoleniu, nie prane, nie czyszczone i coraz cięższe od wchłoniętego kurzu i potu. Pranie kołder i poduszek z pierza jest dość skomplikowane. Robi się to raczej rzadko, dlatego brudny puch i pierze są doskonałym miejscem rozmnażania się roztoczy - małych żyjątek, które dobrze się czują tam, gdzie gromadzi się kurz, a więc w naszych poduszkach i kołdrach. Roztocze wywołują często rozmaite alergie: kichanie, drapanie w gardle i kaszel. Wielu lekarzy uważa, że pierze i puch w naszych kołdrach, pierzynach i poduszkach, wchłaniające nie tylko brud i pot, ale i nie przepuszczające powietrza, mogą być przyczyną astmy, reumatyzmu, zapalenia mięśni. Osoby śpiące w „puchach" pocą się i przegrzewają. We śnie odkrywają się, aby się ochłodzić. Takie gwałtowne ochłodzenie rozgrzanego ciała jest często przyczyną przeziębień i innych dolegliwości.

Kuracja pszenna

Pszenicę jemy na ogół w postaci płatków, kasz, otrąb i mąki. Najwyższą jednak wartość ma całe ziarno, w którego łusce znajduje się wiele cennych witamin, związków mineralnych, a także tłuszcz oraz błonnik. Większość składników odżywczych skupia się w zarodku ziarna. Kurację pszeniczną zaleca się przeprowadzać dwa razy w roku, najlepiej w połowie marca i września. Jest wtedy najskuteczniejsza. Ma działanie oczyszczające i regenerujące organizm, ponadto korzystnie wpływa na cerę. Kuracja trwa 7 dni. Jej podstawą jest ziarno pszenicy. Dziennie spożywa się go 12-15 dag, co objętościowo odpowiada pojemności kubeczka po polskim jogurcie. Ziarna myje się, wsypuje do naczynia i zalewa wodą — 2 cm ponad powierzchnią ziaren. Rano w tej samej wodzie gotujemy pszenicę na małym ogniu do czasu, gdy ziarenka lekko popękają. Wtedy pszenica jest gotowa do spożycia. Do ugotowanej pszenicy nie wolno dodawać soli ani żadnych przypraw. Można dodać rodzynków lub innych suszonych owoców. Porcję tę należy podzielić na kilka posiłków. Podczas kuracji można jeść także sezonowe świeże owoce i warzywa.

Pielęgnacja paznokci

Zaczynamy od wymoczenia palców w wodzie z mydłem. Po obcięciu i opiłowaniu paznokci wycinamy cążkami skórki. W gabinetach kosmetycznych ten tradycyjny zabieg zastępuje się wykruszaniem skórek za pomocą specjalnych płynów złuszczających. Używanie cążek wiąże się bowiem z ryzykiem skaleczenia i zakażenia nie tylko AIDS, ale znacznie bardziej powszechną żółtaczką zakaźną. Po dokładnym wysuszeniu paznokci można je polakierować. Opinie na temat stosowania lakieru są podzielone. Jedni uważają, że niszczy i wysusza paznokcie, inni przeciwnie - twierdzą, że ma działanie ochronne. Kolor lakieru dobiera się do makijażu lub ubioru. Najpierw maluje się pas poprzeczny u dołu paznokcia, następnie podłużny przez środek, a na końcu brzegi. Po wyschnięciu lakieruje się po raz drugi. Do zmywania lakieru radzę używać zmywaczy bezacetonowych. Zmywacze zawierające aceton niszczą paznokcie, a u niektórych osób powodują uczulenia skóry. W drogeriach można ku-Pić płyny regenerujące i preparaty odżywcze do paznokci, a także sztuczne płytki, które naklejone na paznokcie, doskonale maskują ich defekty. Jeśli z jakichś względów nie możemy stosować odżywek, pamiętajmy, że moczenie paznokci w ciepłej oliwie poprawia ich stan.

Węgiel leczniczy

Węgiel leczniczy {Carbo meaic należy do najpopularniejszych. I Jest tani, można go kupić bez recepty. Węgiel ma silne właściwości pochłaniające. Wiąże on różne substancje: cząsteczki związków chemicznych, toksyny wydzielane przez bakterie, gazy powstające w przewodzie pokarmowym - przez co substancje te stają się nieczynne, a zatem nie szkodzą organizmowi. Stąd właśnie wszechstronne zastosowanie tego środka. Bywa on przydatny zarówno w leczeniu biegunek bakteryjnych, m.in. czerwonki i salmonellozy, a nawet duru brzusznego, jak i zatruć środkami chemicznymi, np. solami metali ciężkich, alkaloidami, kwasem acetylosalicylowym i wieloma innymi. Aby pozbyć się całej toksycznej substancji, która przy zatruciu trafia do przewodu pokarmowego, należałoby przyjąć bardzo dużo węgla, nawet kilkanaście opakowań na raz. Ponieważ takich dawek się nie stosuje, zrozumiałe jest, że leczenie samym węglem nie zawsze bywa wystarczające. Poza tym węgiel nie zabija drobnoustrojów ani nie przeciwdziała ich mnożeniu się. Żyjąc w przewodzie pokarmowym, mogą więc one dalej wytwarzać toksyny.

Choroby w wodzie

Około 80 proc. wszystkich znanych chorób może mieć bezpośredni związek z czystością wody. Ostrzeżenie to dotyczy także nas, żyjących w kraju, w którym i w wyniku degradacji środowiska woda staje się coraz gorsza. Chlor, związki chloropochodne, w tym rakotwórcze i mutagenne, np. chloroform powstający podczas dezynfekcji wody chlorem, fenole, metale ciężkie, azotany i azotyny, pozostałości środków ochrony roślin - to tylko niektóre zanieczyszczenia mogące dostać się do organizmu, w wyniku picia i używania zanieczyszczonej wody. Jednym z dostępnych sposobów poprawienia czystości, smaku i zapachu chlorowanej wody wodociągowej jest zainstalowanie domowych filtrów uzdatniających wodę. Jest ich w sprzedaży wiele - do końca maja br. PHZ wydał atesty 15G typom filtrów. Każdy filtr składa się z obudowy oraz z jednego lub kilku wkładów usuwających zanieczyszczenia wody. Wkłady mogą być: ceramiczne, włókninowe, węglowe, z węglem pokrytym warstwą srebra.

Nadmiar witamin

Przyjmowanie witaminy PP bez wskazań lekarza może nasilać objawy choroby wrzodowej ze względu na silną kwasowość tej witaminy, wywoływać bóle brzucha, nudności i biegunkę. Nadużywanie witaminy PP może powodować zaburzenia I rytmu serca, a także świąd, wysypkę oraz nadmierne rogowacenie skóry. Pogarszają także tolerancję glukozy, doprowadzając nawet do rozwoju cukrzycy. Witamina B12 w dawce 15 mg dziennie może wpłynąć na zmianę rytmu serca, być przyczyną złego samopoczucia i wzmożonej pobudliwości nerwowej. Czasem aż trudno się oprzeć kuszącym reklamom preparatów witaminowych, którym przypisuje się właściwości hamujące proces starzenia, potęgujące żywotność czy seks. Sięgamy więc po cudowne kapsułki, a jednak. Poważne konsekwencje możemy ponosić w razie przedawkowania witamin, które rozpuszczają się w tłuszczach i mogą odkładać się w organizmie. Na przykład przy przedawkowaniu preparatów farmakologicznych zawierających witaminę A możemy odczuwać osłabienie mięśni, mogą też pojawić się owrzodzenia skóry, łysienie, wytrzeszcz oczu oraz sztywność kończyn. Równie niebezpieczne jest niewłaściwe użycie preparatów z witaminą D, która w większych ilościach okazuje się toksyczna.

Wypoczynek nad wodą

Do wody należy wchodzie stopniowo, a przed zanurzeniem się opłukać piersi, ramiona, krocze, uda. Gdy bowiem ciało jest nagrzane i wchodząc do wody raptownie je ochładzamy, może nastąpić skurcz powierzchniowych naczyń krwionośnych, prowadzący do wstrząsu termicznego. Wstrząs termiczny może przydarzyć się zarówno osobom młodym, jak i starszym. Dlatego po opalaniu się na słońcu, grze w siatkówkę lub biegu nie można wskakiwać do wody, by się ochłodzić. Jeśli zaczyna być nam zimno, gdy pojawi się w czasie kąpieli tzw. gęsia skórka, trzeba z wody wyjść, gdyż jest to pierwszy sygnał zaburzeń w ukrwieniu. Lepiej kąpać się w basenach i jeziorach niż rzekach, w których zagrażają nam wiry, a także uskoki, czyli nagłe zagłębienia. Niebezpieczne może być nawet brodzenie w wodzie płynącej, lepiej wówczas starać się iść pod prąd, jeśli bowiem wpadniemy w dół, woda zniesie nas z powrotem na płytkie miejsce. Niebezpieczne też są stawy, glinianki, wyrobiska - często głębokie - z zatopionym złomem, kamieniami, korzeniami. Skok do takiej wody może skończyć się uderzeniem o dno lub zatopione tam przedmioty, a w konsekwencji urazem kręgosłupa albo nawet śmiercią.

Lipa

Kwiaty lipy są od dawna znanym i cenionym surowcem leczniczym. Zbiera się je - od początku kwitnienia wraz z szypułką i przykwiatkiem w formie lancetowatego listka. Suszyć je należy w ciemnym, przewiewnym pomieszczeniu po rozłożeniu cienką warstwą na papierze. Gdy wyschną, przechowuje się je w szczelnie zamkniętych pudełkach. Kwiaty lipy szeroko- i drobnolistnej zawierają flawonoidy, olejek eteryczny, związki śluzowe, fitosterole, trój-terpeny i kwasy organiczne. Składniki zawarte w kwiatach lipy pobudzają wydzielanie z gruczołów trawiennych, zwiększają wytwarzanie soku żołądkowego, żółci i moczu. Poprawiają więc trawienie i przyswajanie pokarmów oraz wydalanie toksycznych produktów przemiany materii. Bogata zawartość śluzów działa osłaniająco na śluzówkę żołądka. Kwiaty lipy są przede i wszystkim znanym od wieków środkiem napotnym, korzystnym w leczeniu przeziębień, angin, gryp oraz zapaleń oskrzeli i płuc. Mają również działanie uspokajające, przynoszą ulgę w nerwobólach.

Higiena stóp

Po umyciu dobrze jest wetrzeć w stopy dermosan lub maść z witaminą A. Wskazane jest także używanie kremu złuszczającego zrogowaciały naskórek. Stosuje się go co kilka dni, dzięki czemu skóra na piętach jest gładka i miękka. Gdy na stopach pojawiają się modzele lub nagniotki, można próbować usunąć je smarując specjalnymi maściami. Jeśli nie da to rezultatów, trzeba zwrócić się do pedicurzystki, a czasem nawet do chirurga. Paznokcie obcinamy (najlepiej cążkami), co 3-4 tygodnie zawsze po uprzednim wymoczeniu stóp. Nie należy obcinać ich zbyt krótko ani nadmiernie wycinać po bokach, gdyż grozi to wrastaniem w boczne ścianki palca. Wrastające paznokcie wymagają zabiegu chirurgicznego. Na podeszwach pojawia-ją się często brodawki. Nie są to odciski, jak sądzą niektórzy, lecz choroba wirusowa. Brodawka głęboko wrasta w naskórek i powoduje dość silny ból podczas chodzenia. Leczenie polega na złuszczaniu (chore miejsca smaruje się 20-procento-wą maścią salicylową), zamrażaniu ciekłym azotem, łyżeczkowaniu lub elektro-koagulacji. W razie skłonności do odrastania wskazany jest zabieg chirurgiczny,

Co pić?

Wody mineralne mogą pochodzić z naturalnych źródeł albo być sztucznie nasycone solami mineralnymi. Niektóre z nich (alkaliczne, siarczone, siarczkowe, solanki) mają działanie lecznicze i nie mogą być pite przez wszystkich. Szczegółowe zalecenia podane są na etykietach. Niektóre wody mineralne, tzw. stołowe, są gazowane dwutlenkiem węgla. Działają one pobudzająco, wzmagają apetyt, przyspieszają przemianę materii, ale nie mogą być pite przez osoby cierpiące na dolegliwości przewodu pokarmowego, np. wzdęcia, niestrawność. Napoje gazowane są produkowane z wody pitnej nasyconej dwutlenkiem węgla. Mogą być bez dodatków (woda sodowa) lub z dodatkami kwasów spożywczych, cukru, soków owocowych, witamin, barwników smakowych i zapachowych (lemoniada, oranżada, cytronela). Woda sodowa o temperaturze 10°C znakomicie gasi pragnienie, natomiast napoje gazowe słodzone - gorzej. W czasie upałów lepiej pić napoje gazowane z dodatkami soków warzywnych, przypraw korzennych bądź ziół. Gorzkawy smak mają toniki, gdyż zawierają niewielki dodatek chininy. Napoje silnie gazowane z zawartością kofeiny to Coca-cola, pepsi-cola i wiele podobnych do nich. Podaje się wyłącznie ochłodzone do temperatury 4°C.

Trucie paleniem

Badania naukowe wciąż dostarczają nowych dowodów na to, że palenie papierosów jest bardzo szkodliwe. Stwierdzono, że sprzyja ono rozwojowi chorób serca i zwiększa niebezpieczeństwo zachorowania na wrzód żołądka i dwunastnicy, powoduje przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc. Nałogowi palacze częściej niż niepalący chorują na raka płuc, gardła, krtani czy przełyku (a więc narządów narażonych bezpośrednio na działanie dymu papierosowego), ale i na raka pęcherza moczowego, nerek, trzustki. Świadczy to o tym, że palenie papierosów nie tylko działa szkodliwie na poszczególne narządy, ale także upośledza mechanizmy obronne całego organizmu. Osoby palące najczęściej bronią się przed tymi informacjami i nie chcą przyjmować ich do wiadomości. Z punktu widzenia psychologii jest to zrozumiałe. Nikt nie lubi przyznawać, że coś, do czego się przywiązał, może mu szkodzić. Co ciekawe jednak, także możliwość szkodzenia innym jest z reguły przez palących odrzucana jako bezsensowna.

Szkodliwe opalanie

Wiadomo, że słońce przyspiesza proces starzenia się skóry. Kąpiele słoneczne zażywane w nadmiarze mogą spowodować nowotwory skóry. Z drugiej jednak strony słońce działa korzystnie przy leczeniu wielu chorób skóry, np. trądziku młodzieńczego, egzemy, łuszczycy, bielactwa, łysienia plackowatego. Ma także dobroczynny wpływ przy anemii, nerwicach wegetatywnych, chorobach przemiany materii. Ponadto działa bakteriobójczo i wzmaga odporność organizmu. Jak więc się opalać, aby korzystać z dobroczynnego działania słońca, a jednocześnie unikać ujemnych skutków opalania? Osoby, którym lekarz zalecił opalanie się, powinny ściśle zastosować się do jego wskazówek, co do czasu i pory przebywania na słońcu. Mogą się opalać, ale ostrożnie i z umiarem, osoby zdrowe do trzydziestego roku życia. Skórę przed opalaniem należy posmarować środkiem zawierającym filtr słoneczny odpowiedni do karnacji. Dobry środek do opalania to taki, który jest bezbarwny, nie drażni skóry, nie zmywa się w wodzie ani nie rozpuszcza pod wpływem potu. Opalanie zaczynamy od kilkuminutowych naświetleń, by uniknąć poparzeń. Aby nie dopuścić do nadmiernego wysuszenia skóry, po opalaniu się trzeba posmarować ją kremem, tłustym lub nawilżającym.

Alergeny

Chory powinien szczegółowo opowiedzieć lekarzowi o swoich dolegliwościach, o okolicznościach występowania objawów i ich natężeniu - mówi doktor Doboszyńska. Jeżeli dolegliwości powtarzają się, lekarz zleca przeprowadzenie badań, tzw. testów skórnych, ułatwiających wykrycie alergenu. Badania przeprowadza się wtedy, gdy ustąpią dolegliwości alergiczne, np. katar sienny, pokrzywka, wypryski na skórze. Przeciwwskazaniem do ich wykonania jest zażywanie niektórych leków, dlatego chory powinien poinformować lekarza, jakie leki i kiedy przyjmował. Testy skórne wykonuje się na przedramieniu lub plecach. Kroplę alergenu pielęgniarka nakrapia na skórę specjalną pipetką. Następnie igłą lub ostrym nożykiem nakłuwa naskórek tak, aby nie zranić skóry właściwej, równocześnie w ten sam sposób wykonuje nakłucie z płynem kontrolnym i z histaminą. Podstawowy zestaw testów obejmuje: kurz domowy, roztocza kurzu domowego, pierze, sierść psa, kota, wełnę, pleśnie, pyłki traw, krzewów, drzew. Łącznie więc pielęgniarka wykonuje na skórze kilkanaście nakłuć. Badanie poszerzone obejmuje także: sierść konia, krowy, alergeny pokarmowe i pyłki poszczególnych gatunków roślin.

Noże kuchenne

Każdy nóż powinien być wykonany ze stali nierdzewnej, bo tylko taki zapewnia zachowanie czystości. Uchwyt może być drewniany, metalowy lub z tworzywa sztucznego. Modne są obecnie uchwyty bardzo kolorowe, prawdziwym zaś „hitem" stały się noże, których ostrza — wykonane techniką laserową - nigdy się nie tępią i są praktycznie nie do zniszczenia. Jedyną ich wadą jest wysoka cena. Do chleba najlepsze są noże długie, o dość szerokich ostrzach i wyprofilowanym uchwycie. Mogą to być noże-piły, którymi dobrze się kroi zwłaszcza chleb o twardej skórce, ale równie dobre są noże z gładkimi ostrzami. Część tnąca powinna być wyraźnie wysunięta w dół, poza linię uchwytu, co chroni palce przed uderzeniem w deskę podczas krojenia. Noże do jarzyn mają bardzo zróżnicowaną wielkość, od zupełnie małych, nadających się do obierania drobnych jarzyn, jak fasola czy groszek, do dużych, przeznaczonych do krojenia i siekania twardych warzyw. I to właśnie te noże powinny mieć część tnącą wysuniętą mocno w dół, by zapewnić nam pewny chwyt i stabilną możliwość cięcia